Bronisław Komorowski swój komitet honorowy zaprezentuje w niedzielę w Łazienkach Królewskich. Na liście są 133 nazwiska. To dużo, biorąc pod uwagę, że w większości są to nazwiska powszechnie znane i raczej nie budzące kontrowersji. I to na dodatek ze wszystkich istotnych środowisk. Są sportowcy – Maja Włoszczowska, Tomasz Frankowski, Szymon Kołecki. Są wybitni aktorzy i reżyserowie – Agnieszka Holland, Krzysztof Materna, Janusz Gajos, Andrzej Chyra. Są poeci i pisarze – Paweł Huelle, Wisława Szymborska, Tadeusz Kijonka. Są muzycy – Krzysztof Penderecki, Kora Jackowska, Zbigniew Preisner. Są celebryci i ludzie szeroko pojętej branży rozrywkowej w osobach Tomasza Karolaka i Piotra Bałtroczyka. Jest też kilkunastu profesorów, z najbardziej rozpoznawalnym chyba Janem Hartmannem na czele. Są w końcu i ci którzy poparcie dla Komorowskiego deklarowali już od dawna – politycy aspirujący do roli autorytetów tacy jak Władysław Bartoszewski, Henryk Wujec, Lech Wałęsa. Naprawdę ktoś musiał się nad tą listą napracować, by zebrać osoby z różnych pokoleń, wykonujące różne profesje, uważając jeszcze, by nie zaprosić nikogo kto mógłby być celem do ataków.

Jest tylko jedno „ale”. I paradoksalnie jest to liczba członków komitetu. Bardzo jestem ciekaw jak spotkanie z komitetem honorowym będzie wyglądało od strony organizacyjnej. Czy w Łazienkach pojawią się wszyscy? Wpisanie się na listę poparcia nic nie kosztuje, ale publiczne pokazywanie się z kandydatem, to już pewien wysiłek jaki trzeba podjąć. Zastanawiam się na ile osoby z listy rzeczywiście identyfikują się z Platformą, Bronisławem Komorowskim, ich pomysłem na Polskę, a na ile jest to po prostu życzliwa odpowiedź na prośbę sztabu wyborczego. Wysłanie zapytania o poparcie marszałka Komorowskiego, to przecież nie problem.

Oglądałem prezentację warszawskiego komitetu honorowego Jarosława Kaczyńskiego. Nie ma co się oszukiwać – wśród jego zwolenników niewiele jest medialnych nazwisk, które mogą przyciągnąć tłumy. Dominuje raczej kadra naukowa wyższych uczelni, zwłaszcza historycy. Jest od lat wierny PiS Jan Pietrzak, są doskonali kompozytorzy Michał Lorenc i Włodzimierz Nahorny, scenarzysta Wojciech Tomczyk, literat, bardziej znany jako syn Jana, Bogusław Nowicki, piosenkarka Halina Frąckowiak i to wszystko. Ale ci ludzie nie pojawili się tam przypadkowo i widać było, że na zwycięstwie prezesa PiS im zależy. Aktor Jerzy Zelnik przyjechał w ostatniej chwili, żeby podpisać deklarację…

Jarosław Kaczyński może nie przyciągnie dzięki swojemu komitetowi nowych zwolenników, ale może uda mu się pozbyć łatki przeciwnika inteligencji i elit. Tu może być pomocna także lista kilkudziesięciu krakowskich naukowców, którzy podpisali się pod jego kandydaturą. W tym miejscu wypada PiS-owi pogratulować, bo szansę na wiarygodną zmianę wizerunku dostali niepowtarzalną i póki co wykorzystują ją nieźle. Jak się zastanowić, to najwięcej szkody Jarosławowi Kaczyńskiemu przyniósł Jan Pospieszalski ze swoim filmem „Solidarni 2010″, przypominając tę drugą twarz wyborców PiS.

Obecnie obowiązująca Konstytucja, przy okazji ostatnich tragicznych wydarzeń, pokazała, że nie jest wadliwa i gwarantuje ciągłość funkcjonowania demokratycznych instytucji. Olechowski zobowiązał się, że jako przyszły prezydent będzie bronił treści ustawy zasadniczej z 1997 roku. „Dyskusje na temat jej zmiany są jałowe i służą jedynie doraźnym interesom poszczególnych  grup politycznych. Konstytucja jest wyrazem ogólnonarodowego consensusu i nie powinniśmy przeciwko niemu występować” – powiedział kandydat na prezydenta RP.

Źródło: www.olechowski.pl

Propozycje PiS, PO i PSL mają swoich przeciwników i zwolenników, ale można je przeanalizować i podjąć dyskusję. Tymczasem Andrzej Olechowski, który jeszcze kilka dni temu domagał się od Bronisława Komorowskiego i Jarosława Kaczyńskiego publicznych debat, teraz stwierdza, że o pewnych sprawach nie warto rozmawiać, bo „są wynikiem consensusu”, a „zmiany służą doraźnym interesom grup politycznych”.

Warto tu przypomnieć, że Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. jest wynikiem wyjątkowo złośliwego consensusu skierowanego przeciwko Lechowi Wałęsie. Wizja silnej prezydentury wydawała się niektórym środowiskom tak groźna, że robiły wszystko, by rolę prezydenta ograniczyć do sprawowania funkcji reprezentacyjnych. Tak się jednak złożyło, że wybory prezydenckie wygrał Aleksander Kwaśniewski, więc rozpoczęto akcję ratowania resztek władzy dla nowej głowy państwa. Skoro Olechowski zarzuca obecnym zwolennikom zmian w Konstytucji kierowanie się doraźnymi interesami, to jak należałoby określić ludzi, którzy nad ustawą zasadniczą pracowali w latach 90-tych?

Jeżeli ktoś mnie przekonuje, że ta konstytucja nie jest wadliwa,  oznacza to, że świadomie bądź nie, mija się z prawdą. Sam fakt, że procedury zdały egzamin podczas ostatnich tragicznych zdarzeń niczego nie dowodzi. Wręcz przeciwnie – okazało się, że sytuacje krytyczne mogą mieć miejsce, więc wszystkie zapisy mające charakter prowizoryczny powinny zostać raz jeszcze przemyślane i poprawione w miarę możliwości.

Największe emocje budzi ostatnio oczywiście kwestia reżimu politycznego. Każdy ma swój pomysł na naprawę obecnej sytuacji. Spektrum możliwości rozciąga się od systemu kanclerskiego, aż po prezydencki. I jestem przekonany, że w którymś kierunku trzeba pójść. Mniejsza o to, czy będzie to wzmocnienie pozycji premiera, czy prezydenta (sam bym wolał tę opcję), ale stan obecny jest nie do zaakceptowania w dłuższej perspektywie. Dowodów na to mieliśmy aż nadto, i to wcale nie tylko w okresie kohabitacji rządu Tuska i prezydenta Kaczyńskiego (wystarczy wspomnieć spór o unijną flagę między Millerem a Kwaśniewskim i ich „szorstką przyjaźń”). Polityczny konflikt jest u nas na porządku dziennym, bo wynika to z Konstytucji.

O Andrzeju Olechowskim mówiło się, że nie będzie w stanie prowadzić aktywnej kampanii i ciężko pracować na rzecz swojego zwycięstwa. Z okazji Święta Konstytucji zaprosił dziennikarzy na konferencję, by przekazać bardzo ważny komunikat, po czym ogłosił czego robić nie zamierza. W ten sposób tylko utrwala wizerunek kandydata biernego, bez pomysłów i determinacji. Jeszcze kilka miesięcy temu można było prognozować, że Olechowski spróbuje włączyć się do walki. Dziś sondaże pokazują wyraźny trend spadkowy, a sam kandydat musi walczyć o uniknięcie kompromitacji.

» Projekt Konstytucji RP wg PiS

» Projekt zmian w Konstytucji RP wg PO

» Projekt zmian w Konstytucji RP wg PSL

]]> http://mysliautoryzowane.wordpress.com/2010/05/04/jakos-to-bedzie-czyli-apel-o-nicnierobienie/feed/ 1 M§M http://mysliautoryzowane.wordpress.com/2010/05/02/buldog-z-dusza-poety/ http://mysliautoryzowane.wordpress.com/2010/05/02/buldog-z-dusza-poety/#comments Sun, 02 May 2010 17:55:19 +0000 M§M http://mysliautoryzowane.wordpress.com/?p=527 ]]> Czy grupa Buldog może sprawnie funkcjonować bez Kazika? A może to Staszewski popełnił błąd, opuszczając perspektywiczny projekt na rzecz wysłużonych Kultu i KNŻ? Do odpowiedzi na te i inne pytania powinno przybliżyć zainteresowanych zapoznanie się z najnowszym wydawnictwem kapeli dowodzonej przez Piotra Wieteskę, o enigmatycznym tytule „Chrystus miasta”.

Rozstanie z Kazikiem wymusiło przede wszystkim zmiany w warstwie tekstowej. Nowy wokalista, Tomasz Kłaptocz nie podjął się, poza jednym wyjątkiem, napisania własnych liryków. Tym samym zespół postanowił dołączyć do pokaźnego całkiem grona artystów, korzystających z dorobku klasyków polskiej poezji (vide: Pustki, projekty „Gajcy!”, „Wyspiański wyzwala”, „Poeci”, „Broniewski”). Buldog połączył więc własną muzykę z wierszami Juliana Tuwima, Stanisława Barańczaka i Leopolda Staffa, z wyraźnym wskazaniem na twórczość pierwszego z wymienionych. Publicystyczne obserwacje Staszewskiego ustąpiły miejsca poetyckim opisom rzeczywistości. Biorąc pod uwagę dość nierówną formę pisarską Kazika, można to zapisać zespołowi na plus. Zwłaszcza, że liczące sobie kilkadziesiąt lat teksty, często porażają swoją aktualnością (jest tak chociażby w przypadku świetnych „Mieszkańców”).

Następca Kazika na pewno nie ustępuje liderowi Kultu pod względem wokalnym. Brak mu co prawda charakterystycznego i rozpoznawalnego głosu, ale na tej płycie potrafi zrobić z tego atut. Kłaptocz śpiewa i deklamuje, krzyczy i szepcze, wykonuje utwory bez najmniejszego fałszu, a gdy trzeba potrafi zachwycić aktorską interpretacją. Kiedy słucha się „Chrystusa miasta”, nie chce się wierzyć w to, że wszystkie wokale są dziełem jednej osoby. Nie bez znaczenia zapewne jest tu fakt, że wokalista jest również aktorem Sceny Polskiej w Czeskim Cieszynie. Słychać to doskonale, gdy konwulsyjnym głosem wyśpiewuje ostatnie frazy jedynego autorskiego tekstu do utworu „To nie jest moja ziemia”.

Zmiana przy mikrofonie nie jest jedyną jaka dokonała się w składzie zespołu na przestrzeni ostatnich czterech lat, jakie upłynęły od momentu wydania debiutanckiego krążka. Poszerzeniu uległa sekcja dęta i to słychać już w pierwszych sekundach otwierającego „Chrystusa miasta” utworu tytułowego. Trąbka, saksofon, puzon, waltornia – te instrumenty towarzyszą słuchaczowi od początku do końca i są znakiem charakterystycznym Buldoga. Pośród rockowego hałasu wyróżniają się, tak jak i smyczki, wykorzystane jako tło dla „Tekstu do wygrawerowania na nierdzewnej bransoletce, noszonej stale na przegubie na wypadek nagłego zaniku pamięci” Stanisława Barańczaka.

Skoro już mowa o zmianach, to nie można pominąć również DJ George’a. Na „Płycie” był obecny gościnnie, a obecnie stał się pełnoprawnym członkiem zespołu. I jego praca jest w tym przypadku doskonale słyszalna. Trudno wyobrazić sobie „Chrystusa miasta”, bez dźwiękowego tła w postaci krzyków, wybuchów, strzałów i innych odgłosów. Sample na dobre zagościły już w świecie muzyki i, czy się to komuś podoba czy nie, są powszechnym uzupełnieniem dla „żywych” instrumentów.

Na koniec, jeszcze kilka słów o warstwie tekstowej. Jak to zwykle bywa przy muzycznych projektach, opartych o twórczość poetycką, nie udało uniknąć się drobnych modyfikacji oryginalnych wierszy. W singlowym „Do generałów” Kłaptocz poradził sobie jeszcze z karkołomnym zadaniem łamiąc jednostajny, marszowy rytm utworu, jednak w kilku tekstach konieczne było wprowadzenie poprawek. Momentami te eksperymenty drażnią, tak jak w przypadku dość trywialnego refrenu „Tekstu do wygrawerowania…” zaczerpniętego z tytułu wiersza (powtarzane kilkakrotnie „na wypadek nagłego zaniku pamięci”). Strzałem w dziesiątkę było za to wykorzystanie słynnej frazy z „Fausta”. Wyśpiewane niskim głosem, przywodzącym na myśl twórczość grupy Rammstein, zdanie „Ich bin ein Teil von jeder Kraft, die stets das Böse will und stets das Gute schafft” doskonale komponuje się z treścią najlepszego chyba na płycie utworu „XI”.

Jaka jest więc odpowiedź na pytania postawione na początku tekstu? Z całą pewnością pozytywna dla Buldoga. Zamiana wokalisty nie wpłynęła na obniżenie poziomu artystycznego, a muzycy w końcu mogą pracować na własne konto, nie obciążeni nazwiskiem frontmana. A Kazik? Musi szukać utraconej formy, jeśli nie chce by dawni koledzy zajęli jego miejsce.

Zacznę jednak od wspomnianego filmiku, bijącego rekordy popularności w internecie. Jeżeli ktoś jeszcze nie widział amatorskiego wideo, które dostarcza dowodów na bezpośrednie zaangażowanie Rosjan w katastrofę Tupolewa, to może zapoznać się z nim poniżej.

Zainspirowany zamieszaniem wokół tej chaotycznej produkcji, pozwoliłem sobie nawet napisać rekonstrukcję wydarzeń, w oparciu o dyskusje internautów. Wyglądało to mniej więcej tak:

W putinowskiej Rosji przygotowywany jest zamach na polskie elity, z prezydentem Kaczyńskim na czele. Na termin całej operacji wybrano dzień w którym Polska delegacja udaje się do Katynia by oddać hołd pomordowanym przez NKWD oficerom. Nic to, że zamach w takich okolicznościach unieśmiertelni polskiego prezydenta i zrobi z niego narodowego bohatera. Nic to, że katastrofa na terytorium Federacji Rosyjskiej, to zupełnie niepotrzebne problemy logistyczne, administracyjne i polityczne. Nic to, że od tej pory słowo Katyń przestanie być dla świata pustym hasłem, a historia sprzed 70 lat zostanie odkryta na nowo. Kaczyńskiego trzeba zlikwidować teraz, chociaż swoje poglądy konsekwentnie głosi od wielu lat. Nie ma żadnego znaczenia, że za kilka miesięcy prawdopodobnie opuści swój urząd, a rodacy zapamiętają go jako swarliwego wykonawcę nakreślonej przez brata strategii. Wyrok zapadł. Wykonać!
Cała akcja przebiegała pomyślnie. Rosyjskie służby upozorowały wypadek i rozpyliły nad lotniskiem mgłę, żeby całą winę zrzucić na pilota, który próbował lądować w skrajnie niekorzystnych warunkach. Na wszelki wypadek na miejsce wysłano funkcjonariuszy, by dobili konających pasażerów feralnego lotu, którzy jakimś cudem ocaleli i przytomni próbowali wydostać się z wraku. Niestety, zajęte rozstrzeliwaniem Polaków służby zapomniały, że na miejscu katastrofy lotniczej mogą pojawić się osoby postronne, a nawet dziennikarze oczekujący na przylot polskiej delegacji. Jeden z gapiów, wyposażony w telefon komórkowy, był tak bezczelny, by nagrać bezlitosny proceder, spokojnie wrócić do domu i podzielić się swoim dziełem z całym światem. A było tak blisko żeby nikt się nie dowiedział…

Wyczuwacie absurd tej sytuacji? Biegające po lesie komando morderców,  kilkaset metrów od lotniska na którym oczekiwano na prezydencki samolot – tak to mniej więcej widzą internauci. Co ciekawe, miłośnicy spisków wszelakich nie wyczuli dyskretnej ironii zawartej w tekście i potraktowali mnie jak swojego Wyraźnie spodobała się im moja rekonstrukcja.

Sam filmik uważam za bezwartościowy, przede wszystkim dlatego, że można go interpretować na każdy dowolny sposób. Idealne dla spanikowanego tłumu, pogrążonego w antyrosyjskich fobiach. Ale żeby nie było – kilka dni temu redaktor Łukasz Warzecha napisał na swoim blogu tekst, zawierający mnóstwo pytań bez odpowiedzi. O ile nie widzę potrzeby dalszego analizowania każdego kadru i każdego szumu z „sensacyjnego” wideo, o tyle kwestie postawione we wspomnianym tekście wymagają wyjaśnienia. I to jest w interesie Rosjan, jeżeli nie chcą by podejrzewano ich o zamach na głowę państwa polskiego.

Tyle na temat spiskowej teorii dziejów. Teraz dorzucę swój kamyczek do ogródka z przepowiedniami. Nostradamusowi nie wierzcie – cytat o dwóch ptakach funkcjonuje od czasów zamachów na WTC. Co więcej, jest to jakieś koślawe tłumaczenie, którego próżno szukać w centuriach. Mam za to dowód na to, że nad prezydentem RP od jakiegoś czasu krążyło medialne fatum, mimowolne proroctwo, które urzeczywistniło się 10 kwietnia w smoleńskim lesie.

Jako pierwsza prezydenta uśmierciła Agnieszka Holland. Bawiąc się przed trzema laty w political fiction nie zdawała sobie sprawy, że scenariusz serialu „Ekipa” okaże się tak bardzo realny. Prezydent Szczęsny, to bez wątpienia odpowiednik Lecha Kaczyńskiego. Po katastrofie prezydenckiego samolotu zestrzelonego nad Afganistanem, został przewieziony w ciężkim stanie do szpitala i tam zmarł. „Niezależnie od naszych prywatnych przekonań i sympatii, prezydent osierocił dziś wszystkich Polaków, a Polska bez niego będzie innym krajem” – mówił serialowy premier w orędziu do narodu.

Stan polskich samolotów, którymi podróżują najważniejsze osoby w państwie, od dawna jest tematem do żartów. Taki właśnie skecz, z udającym się w podróż zagraniczną prezydentem w roli głównej, popełnił jakiś czas temu Kabaret Młodych Panów. Pośród lepszych bądź gorszych dowcipów dociera do nas informacja o awarii samolotu. Piloci pośpiesznie opuszczają pokład na spadochronach. Cały występ kończy się proroczym dialogiem:

Ochroniarz BOR: – Panowie! Panowie! Co teraz będzie!?
Piloci: – Wyboooory!

Tak na marginesie, zastanawiam się jak ostatnie wydarzenia wpłyną na poczucie humoru wśród ludzi zajmujących się opowiadaniem dowcipów zawodowo.  Ponoć jeden z większych portali kabaretowych wykasował ze swojego katalogu powyższy skecz. Szymon Majewski ma zamiar zlikwidować ‘Rozmowy w tłoku’…

I w końcu medialna przepowiednia nr 3, nadeszła z zagranicy. Pamiętacie fikcyjną wojnę w gruzińskiej telewizji? Propagandowy materiał, który wywołał olbrzymią histerię? Prezydent Kaczyński udawał się do zaprzyjaźnionego kraju z pomocą. Nie doleciał do celu, bo samolot z nim na pokładzie eksplodował w powietrzu. W wyemitowanym miesiąc temu reportażu zasugerowano, że za zamach odpowiadają Rosjanie.

W mgnieniu oka wszystkie te materiały nabrały nowego znaczenia. Nawet fragment wiersza Zbigniewa Herberta, przytaczany przeze mnie tu kilka dni przed katastrofą, zyskał nową, bolesną interpretację.

Przeleciał ptak przepływa obłok
Upada liść kiełkuje ślaz
I cisza jest na wysokościach
I dymi mgłą smoleński las

fragm. „Guzików” Z. Herberta

Zacznijmy od terminu wyborów. Jutro Bronisław Komorowski ogłosi, że odbędą się one dnia 20 czerwca 2010. I to jest już jasne od tygodnia. A niektórzy wciąż dopytują skonfundowanych polityków, co ich zdaniem zamierza marszałek. Jeszcze 2 dni temu redaktor Kajdanowicz z TVN dociekał, czy może być to 13 czerwca. Otóż nie może! Taki termin oznaczałby, że wyborcze komitety powinny zarejestrować się w PKW do dnia 19 kwietnia, więc jest już zwyczajnie za późno. Konstytucja RP stanowi co prawda, że:

w razie opróżnienia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej – [Marszałek zarządza wybory - przyp.] nie później niż w czternastym dniu po opróżnieniu urzędu wyznaczając datę wyborów na dzień wolny od pracy przypadający w ciągu 60 dni od dnia zarządzenia wyborów.

Marszałka krępują jednak zapisy aktu prawnego, który precyzuje jak powinien wyglądać wyborczy kalendarz. Ustawa o wyborze prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie została dostosowana do nadzwyczajnych sytuacji i wszystko co przewidziano w niej na okoliczność opróżnienia urzędu ogranicza się do konstytucyjnych formułek. Wciąż jednak mają zastosowanie problematyczne w obecnej sytuacji zapisy dotyczące zbierania podpisów pod kandydaturami:

Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej zgłasza co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu. Zgłoszenie musi być poparte podpisami zgłaszających. [...] Kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej można zgłaszać najpóźniej w 45 dniu przed dniem wyborów.

Po zebraniu [...] co najmniej 1000 podpisów obywateli mających prawo wybierania do Sejmu i popierających kandydata, pełnomocnik zawiadamia o utworzeniu komitetu Państwową Komisję Wyborczą. Podpisy [...] stanowią część wymaganej liczby 100 000 podpisów obywateli popierających kandydata. [...] Zawiadomienie o utworzeniu komitetu może być dokonane najpóźniej w 55 dniu przed dniem wyborów.

Czyli nawet zakładając, że konstytucyjne 60 dni zostanie w pełni wykorzystane, pozostaje jedynie 5 dni od ogłoszenia daty wyborów na zarejestrowanie komitetu i kolejne 10 na zdobycie brakujących 99 tys. podpisów potrzebnych do zgłoszenia kandydata. Jutro Bronisław Komorowski ogłosi start kampanii i dopiero wówczas można rozpocząć legalne zbieranie podpisów. 26 kwietnia poznamy już tych, którzy podejmują wyzwanie, a 6 maja zamknie się lista kandydatów do urzędu prezydenta.  Czasu jest nieprawdopodobnie mało. Dlatego uważam, że myśli polityczne towarzyszyły i towarzyszą naszym elitom niezależnie od osobistej tragedii. Janusz Korwin-Mikke bez zażenowania mobilizował swoich zwolenników do wytężonej pracy już kilka dni po katastrofie. Wymagane 100 tys. podpisów to nie problem dla bardzo mocnego lokalnie PSL (oficjalnie 140 tys. członków!), pozostałe 3 sejmowe partie też powinny dać sobie radę, ale każde dodatkowe nazwisko na karcie do głosowania będzie już dużym sukcesem.

W duchu idealizmu pojawił się nawet pomysł, by wystawić jednego ponadpartyjnego kandydata (bodajże Jarosław Gowin zaproponował coś takiego). Pomysł utopijny, nawet nie dlatego, że trudno wyobrazić sobie porozumienie ponad podziałami, tylko ze względu na, słuszną chyba tym razem, blokadę, wyrażoną w ustawie w następujący sposób:

Jeżeli [...] głosowanie miałoby być przeprowadzone tylko na jednego kandydata, Państwowa Komisja Wyborcza stwierdza ten fakt w drodze uchwały, którą przekazuje Marszałkowi Sejmu, podaje do publicznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Marszałek Sejmu ponownie zarządza wybory nie później niż w 14 dniu od dnia ogłoszenia uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w Dzienniku Ustaw. [...] Przepis [...] stosuje się odpowiednio w wypadku braku kandydatów.

I o ile przepis ten powstrzymuje nasze elity przed szlachetnymi ideami wystawiania kandydata wszystkich Polaków, o tyle może posłużyć jako narzędzie do ponadpartyjnych manipulacji wyborczym kalendarzem. Na karcie do głosowania nie może znajdować się wyłącznie jedno nazwisko – to fakt. Kataryna za pośrednictwem Twittera zasugerowała, że można w ten sposób przeciągnąć ostateczny wybór prezydenta, zmuszając Komorowskiego do ogłoszenia nowego terminu elekcji. Pytanie tylko, czy komuś to tak naprawdę służy?

Słyszałem jeszcze kuriozalną sugestię, by dla dobra politycznego pluralizmu Bronisław Komorowski zrzekł się funkcji marszałka. Wynika ona z niezrozumienia istoty roli w jakiej znalazł się polityk PO. Pełnienie obowiązków głowy państwa wprost wynika ze sprawowania urzędu marszałka. Te dwie funkcje są nierozdzielne. Na marginesie – Komorowski za chwilę może być w, bardzo trudnej dla niego, potrójnej roli. Wszak członkowie PO, to jego wskazali do reprezentowania partii w wyborach prezydenckich. W normalnej sytuacji marszałek obiecywał urlop, na który już pozwolić sobie nie może. Jeżeli zdecyduje się wystartować, to będzie przez wyborców oceniany i za kierowanie pracami sejmu, i za wykonywanie obowiązków głowy państwa, i w końcu za prowadzenie kampanii. Przed faworytem więc naprawdę długa droga do Pałacu.

Bardzo dobrze, że marszałek Komorowski już zapowiedział odpowiednie zmiany w prawie, bo jak zwykle o błędach dowiedzieliśmy się po fakcie. Oprócz wspomnianych przeze mnie przepisów dotyczących wyborów, wiele osób zwracało ostatnio uwagę na wąski krąg sukcesorów prezydenta. Gdyby w jednej chwili zginęli prezydent, marszałek Sejmu i marszałek Senatu, Polska zostałaby bez głowy państwa. Marszałków można oczywiście wybrać podczas parlamentarnych posiedzeń, ale tu procedura jest znacznie dłuższa i siłą rzeczy okres tego swoistego interregnum musi ulec wydłużeniu.

» Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Rozdział V

» Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 września 1990 r.

Mam ten komfort, że w duchową przemianę Polaków przy tej smutnej okazji nie wierzyłem od samego początku. Przez 3 pierwsze dni zbierałem chaotyczne myśli, później pojawiłem się na Krakowskim Przedmieściu, by obserwować wstrząśniętych tragedią rodaków. Warszawskie tłumy zostawiły mnie z ambiwalentnymi odczuciami. Na zdjęciach, to z pewnością wygląda pięknie, ale kiedy wchodzi się w tłum trzeba liczyć się z tym, że nawet pojedyncze incydenty burzą podniosły nastrój. Wszechobecny handel, ludzki egoizm, a nawet irytujący zwyczaj robienia zdjęć zniczom. Rozumiem, że chwila jest historyczna i trzeba ją jakoś utrwalić, ale las uniesionych telefonów komórkowych pod Pałacem Prezydenckim, to cokolwiek dziwny sposób na okazywanie żałoby. Wiadomo, naród wspaniały, tylko ludzie…

Media poradziły sobie z relacjonowaniem katastrofy. Przez jakieś 2-3 dni. Później zaczął się standardowy żałobny teatrzyk. W ten sposób każde autentyczne uczucie, przeżycie, emocję łatwo przemienić w groteskę. No bo ileż można mówić o człowieku w samych superlatywach, by nie brzmiało to fałszywie? Lech Kaczyński z dnia na dzień stał się ojcem narodu, który „osierocił nas wszystkich”, a w katastrofie zginął „kwiat polskiej inteligencji”. Parafrazując Kapuścińskiego można by powiedzieć, że wielu ludziom pewnie robiło się głupio, że wciąż żyją, bo ci najlepsi przecież zawsze odchodzą najszybciej. Zagubili się w swoich rolach niektórzy dziennikarze i do końca żałoby wszystkie informacje czytali łamiącym się głosem. Ale jest jedna dobra rzecz z punktu widzenia odbiorcy – po odsianiu publicystyczno-informacyjnego przedstawienia można było przekonać się na czym mniej więcej polega mityczna misja telewizji publicznej. Czyli jednak można puszczać polskie filmy, koncerty, filmy dokumentalne… Może warto rozważyć wprowadzenie permanentnego stanu żałoby przy Woronicza?

Tak wyglądał nurt oficjalny, adekwatny do potrzeb chwili. Ale przecież byli też tacy, którzy do żałobnego konduktu się nie włączyli w żaden sposób, wręcz potraktowali ten czas jak poprzednie, dekretami stanowione żałoby narodowe. Byli i tacy, którzy nie wykorzystali okazji, by milczeć i niepotrzebnie dążyli do konfrontacji. Myślę zarówno o tych, którzy tak dzielnie walczyli o Wawel, jak i o sojusznikach zmarłego prezydenta odmawiających jego krytykom prawa do łez. Nie można było z tym zaczekać do końca żałoby? Przecież próba odebrania Lechowi Kaczyńskiemu miejsca obok krypty Piłsudskiego, była skazaną na niepowodzenie dziecinadą. Także prof. Krasnodębski mógł wstrzymać się kilka dni ze swoimi uwagami. A tak mieliśmy tylko niepotrzebne spory nad trumną tego, którego przecież cały naród bez wyjątku kocha.

Paradoksalnie najlepsze wrażenie zostawili po sobie w ostatnim tygodniu, odsądzani na co dzień od czci i wiary, politycy. Nie społeczeństwo, wpadające w stany zbiorowej histerii. Nie dziennikarze, poszukujący za wszelką cenę tematów, które przyciągnęłyby odbiorców. Politycy. Pewnie dlatego, że ich ta tragedia dotknęła osobiście. Ryszard Kalisz, Paweł Kowal, Elżbieta Jakubiak nie robili wrażenia twardych graczy, byli autentycznie poruszeni. Niecodzienny to widok i warto go zapamiętać, bo może się już nie powtórzyć.

Od dwóch dni próbuję coś napisać i nie potrafię. Patrzę na telewizyjne obrazki, czytam listę ofiar i nie mogę uwierzyć w to co się stało. Brak ludzi którzy zginęli pod Smoleńskiem dopiero odczujemy, kiedy okres żałoby dobiegnie końca. Dziś to wciąż jest zbiorowy szok, poczucie, że wydarzyło się coś wstrząsającego, choć nie do końca wiadomo co takiego. Brak znajomych twarzy zaboli dopiero gdy programy publicystyczne odzyskają swój zwyczajny kształt. Brak tych z cienia, mniej rozpoznawalnych odczują instytucje, które osierocili.

Tłumy na ulicach Warszawy pokazują, że prawdziwej żałoby narodowej ogłaszać nie trzeba – ta atmosfera unosi się w powietrzu i rozprzestrzenia się z wielką siłą. Jest wszechobecna we wspólnym odczuwaniu smutku. To co widać dziś jest silniejsze nawet od zbiorowego uczestnictwa w śmierci papieża. Wówczas odszedł człowiek uważany za niekwestionowany autorytet. Imponowała skala zjawiska, ale samo uczucie było chyba naturalne dla większości. W przypadku Lecha Kaczyńskiego, to nie jest już tak oczywiste. Hołd oddają mu jednak wszyscy, niezależnie od politycznych sympatii i poglądów. I te łzy są szczere.

Można przy okazji tej tragedii doszukiwać się symboliki, myśleć o tym jakie piętno odciśnie Smoleńsk na życiu politycznym, nawet przywoływać na tę okazję słynne zdanie marszałka Piłsudskiego o tym jaki jest naród polski. Tylko, że to nie ma w tej chwili najmniejszego sensu. Emocjonalna reakcja świadczy o Polakach dobrze, choćby i za miesiąc wszystko miałoby wrócić do normy. Tłumna reakcja, patos, okrągłe słówka o „kwiecie polskiej inteligencji” – to wszystko może kogoś irytować, ale dziś nie wynika ze złych intencji. Dobrze jest upewnić się raz na jakiś czas, że ludzi mieszkających między Odrą a Bugiem łączy coś więcej niż wspólny język. Szkoda tylko, że nie istnieją mniej dotkliwe sposoby.

A dziennikarzom współczuję przykrego obowiązku mówienia, w chwili gdy najbardziej wymowne jest milczenie.

„Katyń”

Tej nocy zgładzono Wolność
W katyńskim lesie…
Zdradzieckim strzałem w czaszkę
Pokwitowano Wrzesień.

Związano do tyłu ręce,
By w obecności kata
Nie mogła ich wznieść błagalnie
Do Boga i do świata.

Zakneblowano usta,
By w tej katyńskiej nocy
Nie mogła błagać o litość,
Ni wezwać znikąd pomocy.

W podartym jenieckim płaszczu
Martwą do rowu zepchnięto
I zasypano ziemią
Krwią na wskroś przesiąkniętą.

By zmartwychwstać nie mogła,
Ni dać znaku o sobie
I na zawsze została
W leśnym katyńskim grobie.

Pod śmiertelnym całunem
Zwiędłych katyńskich liści,
By nikt się nie doszukał,
By nikt się nie domyślił

Tej samotnej mogiły,
Tych prochów i tych kości –
Świadectwa największej hańby
I największej podłości.

Tej nocy zgładzono Prawdę
W katyńskim lesie,
Bo nawet wiatr, choć był świadkiem,
Po świecie jej nie rozniesie…

Bo tylko księżyc niemowa,
Płynąc nad smutną mogiłą,
Mógłby zaświadczyć poświatą
Jak to naprawdę było…

Bo tylko świt, który wstawał
Na kształt różowej pochodni
Mógłby wyjawić światu
Sekret ponurej zbrodni…

Bo tylko drzewa nad grobem
Stojące niby gromnice
Mogłyby liści szelestem
Wyszumieć tę tajemnicę…

Bo tylko ziemia milcząca,
Kryjąca jenieckie ciała,
Wyznać okrutną prawdę
Mogłaby — gdyby umiała.

Tej nocy sprawiedliwość
Zgładzono w katyńskim lesie…
Bo która to już wiosna?
Która zima i jesień

Minęły od tego czasu,
Od owych chwil straszliwych?
A sprawiedliwość milczy,
Nie ma jej widać wśród żywych.

Widać we wspólnym grobie
Legła przeszyta kulami –
Jak inni — z kneblem na ustach,
Z zawiązanymi oczami.

Bo jeśli jej nie zabrała,
Nie skryła katyńska gleba,
Gdy żywa — czemu nie woła,
Nie krzyczy o pomstę do nieba?

Czemu — jeśli istnieje –
Nie wstrząśnie sumieniem świata?
Czemu nie tropi, nie ściga,
Nie sądzi, nie karze kata?

Zgładzono sprawiedliwość,
Prawdę i wolność zgładzono
Zdradziecko w smoleńskim lesie
Pod obcej nocy osłoną…

Dziś jeno ptaki smutku
W lesie zawodzą żałośnie,
Jak gdyby pamiętały
O tej katyńskiej wiośnie.

Jakby wypatrywały
Wśród leśnego poszycia
Śladów jenieckiej śmierci,
Oznak byłego życia.

Czy spod dębowych liści
Albo sosnowych igiełek
Nie błyśnie szlif oficerski
Lub zardzewiały orzełek,

Strzęp zielonego munduru,
Kartka z notesu wydarta
Albo baretka spłowiała,
Pleśnią katyńską przeżarta.

I tylko pamięć została
Po tej katyńskiej nocy…
Pamięć nie dała się zgładzić,
Nie chciała ulec przemocy

I woła o sprawiedliwość
I prawdę po świecie niesie –
Prawdę o jeńców tysiącach
Zgładzonych w katyńskim lesie.

Marian Hemar

_____________________ 

„Katyń”

Ciśnie się do światła niby warstwy skóry
Tłok patrzących twarzy spod ruszonej darni.
Spoglądają jedna zza drugiej – do góry -
Ale nie ma ruin. To nie gród wymarły.

Raz odkryte – krzyczą zatęchłymi usty,
Lecą sobie przez ręce wypróchniał w środku
W rów, co nigdy więcej nie będzie już pusty -
Ale nie ma krzyży. To nie groby przodków.

Sprzączki i guziki z orzełkiem ze rdzy,
Po miskach czerepów – robaków gonitwy,
Zgniłe zdjęcia, pamiątki, mapy miast i wsi -
Ale nie ma broni. To nie pole bitwy.

Może wszyscy byli na to samo chorzy?
Te same nad karkiem okrągłe urazy
Przez które do ziemi dar odpłynął boży -
Ale nie ma znaków, że to grób zarazy.

Jeszcze rosną drzewa, które to widziały,
Jeszcze ziemia pamięta kształt buta, smak krwi.
Niebo zna język, w którym komendy padały,
Nim padły wystrzały, którymi wciąż brzmi.

Ale to świadkowie żywi – więc stronniczy.
Zresztą, by ich słuchać – trzeba wejść do zony.
Na milczenie tych świadków może pan ich liczyć -
Pan powietrza i ziemi i drzew uwięzionych.

Oto świat bez śmierci. Świat śmierci bez mordu,
Świat mordu bez rozkazu, rozkazu bez głosu.
Świat głosu bez ciała i ciała bez Boga,
Świat Boga bez imienia, imienia – bez losu.

Jest tylko jedna taka świata strona,
Gdzie coś, co nie istnieje – wciąż o pomstę woła.
Gdzie już śmiechem nawet mogiła nie czczona,
Dół nieominięty – dla orła sokoła…

„O pewnym brzasku w katyńskim lasku
Strzelali do nas Sowieci…”

Jacek Kaczmarski

_____________________

„Guziki”
(pamięci kapitana Edwarda Herberta)

Tylko guziki nieugięte
Przetrwały śmierć świadkowie zbrodni
Z głębin wychodzą na powierzchnię
Jedyny pomnik na ich grobie

Są aby świadczyć Bóg policzy
I ulituje się nad nimi
Lecz jak zmartwychstać mają ciałem
Kiedy są lepką cząstką ziemi

Przeleciał ptak przepływa obłok
Upada liść kiełkuje ślaz
I cisza jest na wysokościach
I dymi mgłą smoleński las

Tylko guziki nieugięte
Potężny głos zamilkłych chórów
Tylko guziki nieugięte
Guziki z płaszczy i mundurów.

Zbigniew Herbert

_____________________

„Ty człowiek jesteś?”

Jeśli chcesz to Ci opowiem
Jak się w boga pobawiłem
Otóż szliśmy lasem
Ja tego człowieka prowadziłem
On kluczył, milczał, po trzykroć upadał
Znał me zamiary, jednak zawsze wstawał
Jeśli chcesz to Ci opowiem
Jak Go nad dołem pochyliłem
Jeśli chcesz to ci opowiem
Jak Mu w potylice …
Jak to wpierw postaliśmy obaj chwile
A chwile później to już Go zabiłem.

A taki był piękny
I takie mądre miał oczy
Potem to już te oczy zgasiłem
A On w dół się stoczył
Tył Jego głowy wybrałem, tych Jego oczu się bałem
A teraz echo w tym lesie szydzi
Ze ziemia nosić mnie się wstydzi

Powiedz, ja człowiek jestem
Powiedz, czy ja człowiek jestem?

Hubert Dobaczewski
[utwór zespołu Lao Che, do filmu A. Wajdy "Katyń"]

Znamienny jest fakt, że nikt już nie chce pytać czy głupiejemy. Quo vadis? Doskonale wiadomo dokąd zmierzamy. Żaden z dyskutantów (a byli nimi Tomasz Lis, Krzysztof Materna, Kazimierz Kutz i Andrzej Kajetan Wróblewski) nie zakwestionował postawionej w tytule tezy. Tak bardzo jest to oczywiste. I co gorsza, nie widać żadnego ratunku.

Sprowadzanie całego problemu do ogłupiającej roli mediów wydaje mi się niesprawiedliwe. Owszem, poziom publikacji prasowych, programów telewizyjnych etc. sukcesywnie się obniża. Tylko, że to nie dzieje się w próżni. Krzykliwe tytuły „Faktu” utrzymują sprzedaż gazety na najwyższym poziomie w Polsce. W milionach liczy się oglądalność chyba najnudniejszego medialnego widowiska jakim jest „M jak miłość”. To tak jak z tymi politykami, którzy kłamią i manipulują, bo wiedzą, że w ten sposób zwiększają swoje szanse w wyborach. Przed telewizorem ludzie głosują pilotami i demokratycznie wybierają ogłupianie. Media dostosowują się poziomem do widzów. Tomasz Lis wprost powiedział, że jest zależny od słupków oglądalności, więc celowo zaniża poziom swojego programu, by wypełnić narzucone mu warunki.

W tym sensie media raczej pogłębiają stan w którym człowiek się już znajduje, ale nie są jego bezpośrednią przyczyną. Paradoksem jest jednak to, że najbardziej ogłupiające jest to, co powinno być zwycięstwem środków masowego przekazu – ułatwienie dostępu do informacji. Skrócił się dystans dzielący zwykłego człowieka od świata, ale jednocześnie ten świat rozrósł się do nieprawdopodobnych rozmiarów. Dawniej wybór był prostszy i ograniczał się do ustalonego kanonu. Obecnie dzieł które znać należy przybywa, ale co gorsza znacznie szybciej rozrasta się kulturowy śmietnik, pozycji nie wartych uwagi. W zinfantylizowanym świecie mediów wyłowienie tego co wartościowe jest prawdziwą sztuką. Dostęp do kultury jest łatwiejszy, ale znacznie trudniejsze jest określenie co nią jest, a co jest jedynie jej bezużyteczną podróbką. Nawet poszukując wiedzy na ważne dla nas tematy, niechybnie poznamy kilka sekretów tej czy innej gwiazdy. Tu jesteśmy ogłupiani mimowolnie. W XXI w. od pewnych zjawisk uciec się po prostu nie da.

Wyjątkowego kłopotu przysparzają mi internauci. Gdyby ktoś próbował wnioski o Polakach (ludziach?) wyciągać na podstawie tej społeczności, to musiałby uznać, że jakieś 80% to frustraci, przekonani o własnej racji, potrafiący się tylko nawzajem wyzywać. Cytowanie Lema staje się nudne (powołał się na niego także Tomasz Lis). Nota bene internet dał nam takie przekonanie, że znamy się na wszystkim. W końcu każdego dnia czytamy dziesiątki newsów na różne tematy, więc musimy być ekspertami. I te 80% komentuje z absolutnym przekonaniem o własnej wyższości, bez oczekiwania na odpowiedź. Reszta jest skutecznie zakrzykiwana. Tak mniej więcej wygląda debata w internetowym wydaniu.

Tyle tylko, że kiedy opuści się już rzeczywistość wirtualną, proporcje się odwracają. Na co dzień spotykam mimo wszystko ludzi życzliwych, myślących, owszem – na różnym poziomie wykształcenia, ale zwykle zdolnych do rozmowy. Przykładów modelowego idioty jest zdecydowanie mniej. Nie wiem z czego to wynika. Może to jakieś alter ego, awatar który dochodzi do głosu gdy włączamy telewizor, lub uruchamiamy internetową przeglądarkę? Chciałbym wierzyć, że to tylko takie sprytne oszustwo i kiedy na ekranie włączonego telewizora gwiazdy tańczą na lodzie, my czytamy opowieści Bartoszewskiego o Powstaniu Warszawskim.

Na początek należałoby odpowiedzieć sobie na pytanie: czy ten film był wstrząsający? Owszem, dla „ciemnego luda”, który lubuje się w okrzykach „złodzieje!”, „oszuści!” i temu podobnych. Tłum został w swoim przekonaniu utwierdzony i na politykę patrzy z coraz większym obrzydzeniem. Sekielski dał im kolejny argument za tym, by traktować wybory jako uciążliwy obowiązek. A przecież to ci ludzie w największym stopniu o wynikach decydują!

Nie wierzę by ten film zrobił wrażenie na ludziach, którzy zajmują się polityką na co dzień. Dziennikarze, politolodzy, spece od wizerunku patrzyli w ekrany telewizorów bez emocji. Niektórzy z nich przyklasnęli redaktorowi Sekielskiemu, widząc jak trafnie dobiera przykłady ilustrujące swoją tezę. Dla zainteresowanych tematem więcej było w tym filmie efekciarstwa (vide: mielenie podpisów, mierzenie odległości między kaplicą a punktem sprzedaży alkoholu) niż faktycznych prawd objawionych. O tym, że politycy kłamią wiemy wszyscy. Nie wiemy dlaczego kłamią, ale o tym autor już powiedzieć zapomniał.

Moim zdaniem Tomaszowi Sekielskiemu zabrakło odwagi do wygłoszenia jednego zdania. Nie tego, którego domagała się Dominika Wielowieyska w swoim komentarzu na łamach Gazety (z czym polemizował później, całkiem zasadnie, na swoim blogu Wojtek Krzyżniak). „Władcy marionetek” są aktem oskarżycielskim i nie ma potrzeby osłabiania przekazu. Zabrakło jednak zdania skierowanego w kierunku odbiorców tego filmu, czegoś tak bezczelnego jak ostatnia mowa Ponimirskiego z „Kariery Nikodema Dyzmy”. 

„To wy sami wwindowaliście to bydlę na piedestał! Wy! Ludzie pozbawieni wszelkich rozumnych kryteriów. Z was się śmieję, głuptasy! Z was! Motłoch!”

Demokracja to dziś wyścig szczurów i politycy dopasowują się do panujących zasad gry. Odrzucenie machiny propagandowej to niemal pewne skazanie się na banicję z głównego nurtu. Przedstawianie problemu kłamstwa jedynie jako perwersyjnej przyjemności jaką czerpią politycy z wodzenia za nos swoich wyborców, to rażące spłycenie tematu. Problem tkwi w nas, bo to do nas kierowany jest przekaz. Kłamstwa z polityki znikną dopiero wtedy, gdy okażą się bezużyteczne i przestaną przynosić korzyści.

Wiem, że autor podjął także w filmie kwestię odpowiedzialności za słowa i decyzje. Zdjęcia posła Gruszki, czy bezpodstawnie oskarżonego Marcina Tylickiego robią wrażenie. Ale już chodzenie po sejmie z rodzinami poległych w Iraku żołnierzy i konfrontowanie ich z politykami uważam za niepotrzebny populizm. Razi w tym filmie typowa dla tvn potrzeba przypodobania się jak największej grupie odbiorców.